İMO’dan ikaz: Jeofizik ölçümler tek başına bina güvenliğini göstermez

ANKARA (İGFA) – TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası (İMO), 20 Haziran 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Jeofizik Mühendisleri Odası Serbest Müşavirlik ve Mühendislik (SMM) Yönetmeliği değişikliğine ait yazılı bir açıklama yaptı. Açıklamada, yönetmeliğe eklenen kimi teknik uygulamaların kamuoyunda yanlış algılara yol açmaması gerektiği vurgulandı.

İMO Yönetim Kurulu tarafından yapılan değerlendirmede, yönetmelik değişikliğiyle mikrotremor prosedürüyle dönem belirleme, sismik ve sonik prosedürler, yapı radarıyla taşıyıcı sistem incelemesi ile özdirenç tekniğiyle donatı korozyon tayini üzere uygulamaların Jeofizik Mühendisleri Odası’nın çalışma alanlarına eklendiği hatırlatıldı.

Açıklamada, kelam konusu prosedürlerin bina güvenliğinin direkt belirlenmesini sağladığı yönündeki değerlendirmelerin bilimsel gerçeklerle örtüşmediği söz edildi. Jeofiziksel usullerle elde edilen dataların fizikî parametre ölçümleri olduğu belirtilirken, saha verisi toplama süreci ile yapısal performans ve risk tahlilinin birbirinden farklı süreçler olduğunun altı çizildi.

İnşaat Mühendisleri Odası, mevcut binaların sarsıntı performansının belirlenmesinin sırf jeofiziksel ölçümlere dayanamayacağını, bunun için yapının geometrisi, taşıyıcı sistem özellikleri, beton dayanımı, donatı bilgileri ve zelzele yönetmeliklerine uygun statik ve dinamik tahlillerin birlikte kıymetlendirilmesi gerektiğini vurguladı. Açıklamada ayrıca, Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği ile 6306 sayılı Kanun kapsamında riskli yapı tespitlerinde beton numuneleri, laboratuvar tahlilleri ve taşıyıcı sistem incelemelerinin temel alındığı hatırlatılarak, sadece titreşim yahut sismik ölçümlere dayanılarak bir yapının inançlı ya da inançsız olduğuna karar verilemeyeceği belirtildi.

Mikrotremor metodunun tabanın dinamik özelliklerinin belirlenmesinde kıymetli bir araç olduğu tabir edilen açıklamada, bu yolun sismik mikro-bölgeleme çalışmalarında kullanılabileceği lakin tek başına bir binanın sarsıntı dayanımını ortaya koyamayacağı kaydedildi.

İMO, vatandaşların ve mahallî idarelerin “jeofizik ölçüm yapıldı, bina güvenliği tespit edildi” formunda aldatıcı bir algıya kapılmaması gerektiğini belirterek, yapıların zelzele performansının değerlendirilmesinde yasal ve bilimsel yetkinin inşaat mühendisliği disiplininde bulunduğunu savundu. Açıklamanın sonunda, kamu can güvenliğini ilgilendiren yapısal kıymetlendirme süreçlerinde bilimsel temellerden uzaklaşılmaması gerektiği vurgulanarak, mesleksel uzmanlık alanlarının korunmasının hayati kıymet taşıdığı belirtildi.