Ziyanlı Böceklerle Çabada Yenilik: Örümcek Zehri ve RNA Tabanlı Tarım İlaçları Geliştirildi

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Moleküler Entomoloji Laboratuvarında yapılan çalışmada, ziyanlı böceklerle gayrette örümcek zehri ve çift sarmallı RNA’dan prototip tarım ilaçları geliştirildi.

Trabzon’da düzenlenen bir kongreye katılan Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bitki Muhafaza Kısmı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Umut Toprak, AA muhabirine, yöneticisi de olduğu Moleküler Entomoloji Laboratuvarında zararlılarla uğraşta biyolojik yollarla yeni iki eser geliştirdiklerini söyledi.

Toprak, zararlılarla uğraşta etraf dostu ve tıpkı vakitte tesirli yaklaşımlara muhtaçlık duyulduğunu belirterek, “Bunlardan bir tanesi de aslında örümceklerden elde edilen, ‘venom’ ismini verdiğimiz, örümceklerin hayat döngülerinde salgılamış olduğu kimi zehirler. Ziyanlı böceklerle bir gayret casusu olarak örümceklerin salgılamış olduğu zehirler kullanılabiliyor.” dedi.

Bu yolun 2019’da ABD’de ruhsatlandırıldığını lisana getiren Toprak, şöyle devam etti:

“Bu bizim için şöyle bir kıymet arz ediyor, bu formda, daha bulunmayı bekleyen pek çok venom var. Ülkemiz önemli bir örümcek faunasına sahip. Biz de laboratuvarımızda araştırıyoruz, yeni venomlar buluyoruz. Bunların bir adedinin insektisit yani böcek öldürücü olarak bir prototipini geliştirmiş durumdayız. Bunun hoş yanı ise yalnızca o ziyanlı böceklerle bağlantı içerisinde olması, öteki taraftan etrafta bulunan, maksat alınmayan öbür organizmalara olumsuz bir tesirinin olmaması.”

“Biz de bu kapsamda böceklerin tabiattaki ömür döngülerinde rakiplerine bakıyoruz. Yani böcek bir taraftan bitki üzerinde besleniyor fakat o böcekleri de yiyen, onlarla beslenen, tabiatta ‘doğal düşman’ ismini verdiğimiz düşmanları var. İşte o bağlantıyı yakaladığımız vakit akabinde, sanki nasıl oluyor da o doğal düşman, o böceği öldürüyor? Bu durumda bir örümcekten bahsediyorduk. İşte örümceğin salgıladığı bir zehrin burada değerli olduğunu bulduk.”

Toprak, eserin 5 yıl araştırma ve uygulama süreçlerinden sonra hazırlandığını, kullanıma girebilmesi için de birtakım test evrelerinden geçmesi gerektiğini anlattı.

İki eser de patates böceğine karşı test aşamasında

Laboratuvarda geliştirilen bir başka kaynağın da çift sarmallı RNA olduğunu tabir eden Toprak, “RNA interferans” ismi verilen ve iki sarmallı RNA kullanımına dayalı bu stratejinin ABD’de Aralık 2023’te ruhsat aldığını söyledi.

Toprak, laboratuvarda böceğe iki sarmallı RNA’ları verdiklerini belirterek, bunun için çok önemli bir AR-GE süreci gerektiğinin altını çizdi.

Toprak, iki eserin de şu an ülkenin kıymetli zararlısı patates böceğine karşı test basamağında olduğunu belirterek, bunların ilerleyen vakitte gerekli müsaadelerin alınması durumunda kullanıma sunulabileceğini kelamlarına ekledi.